Tachograafplicht lichte bedrijfswagens

Tachograafplicht lichte bedrijfswagens

In de hele Europese Unie geldt vanaf 1 juli 2026 een nieuwe verplichting voor lichte bedrijfswagens in het internationale goederenvervoer. Voertuigen met een toegestane maximummassa (TMM) van meer dan 2.500 kg t/m 3.500 kg, inclusief aanhanger of oplegger (+ eigen gewicht en maximaal laadvermogen), moeten dan zijn uitgerust met een digitale smart tachograaf (versie 2, G2V2) als u daarmee in het buitenland goederen vervoert.

Tot nu toe gold de tachograafplicht alleen voor zware bedrijfswagens (>3.500 kg). Vanaf 1 juli 2026 vallen ook lichte bedrijfswagens die internationaal vervoeren of cabotage uitvoeren onder de regels voor rij- en rusttijden. Chauffeurs moeten dan beschikken over een persoonlijke tachograafkaart en hun werkgevers zijn verplicht om de gegevens uit te lezen, te bewaren en te controleren. 

Uitbreiding van de tachograafplicht 
De EU wil met deze stap een gelijk speelveld creëren tussen zware en lichte bedrijfswagenvervoerders. Bedrijven met lichte voertuigen konden tot nu toe vaak buiten de rij- en rusttijdenregels opereren, wat leidde tot oneerlijke concurrentie en risico’s voor veiligheid en arbeidsomstandigheden. De tachograaf moet ervoor zorgen dat iedereen onder vergelijkbare regels werkt en dat controle eenvoudiger wordt.

Wat betekent dit voor transporteurs?

Voor transporteurs die momenteel internationaal vervoeren of cabotage met een voertuig verrichten tussen de 2,5 en 3,5 ton is dit een flinke verandering:

• De inbouw van een smart tachograaf mag alleen worden uitgevoerd door een RDW erkende werkplaats. Naar verwachting zal het richting de ingangsdatum druk worden bij inbouwstations, dus het is verstandig om tijdig actie te ondernemen.
• De chauffeurs moeten beschikken over de benodigde digitale tachograafkaarten (aan te vragen of te verlengen via Kiwaregister.com).
• De transporteurs moeten hun administratie en planning aanpassen aan de rij- en rusttijdenregels.
• Chauffeurs moeten getraind worden in het gebruik van de tachograaf en het correct registreren van hun activiteiten.

Wil je controleren of een voertuig tachograafplichtig is? Doorloop dan de stappen op de website van de Inspectie Leefomgeving en Transport. 

Voertuigen vrijgesteld van de tachograaf

• Zonder meer vrijgesteld:
  • Voertuigen die speciaal zijn uitgerust voor reparaties en wegslepen, binnen een straal van 100 kilometer rond hun standplaats.
  • Voertuigen (van klanten) die op de weg worden beproefd met het oog op de technische ontwikkeling, reparatie of onderhoud.
  • Nieuwe/vernieuwde voertuigen die nog niet in gebruik zijn genomen.
  • Als de medewerker, die een voertuig ophaalt, tevens de monteur is die de bandenwissel of reparatie zelf uitvoert mits het rijden niet zijn hoofdactiviteit is.
• Bedrijfsvoertuigen tussen de 2.501 t/m 3.500 kg inclusief aanhangwagen of oplegger (eigen gewicht en maximaal laadvermogen (TTM):
  • Als deze voertuigen niet in het buitenland voor goederenvervoer worden ingezet.
  • Als deze voertuigen alleen voor de onderneming of de bestuurder worden gebruikt. Het vervoeren van producten mag niet het hoofddoel van de onderneming of bestuurder zijn.
  • Als voertuigen worden gebruikt voor het vervoeren van machines,  apparaten en gereedschappen door professionals, zoals bijvoorbeeld een rijdende werkplaats door een bandenservicebedrijf. En alleen in een straal van 100 kilometer rondom de vestiging van het bedrijf.

• Volledig elektrische voertuigen en voertuigen met waterstofbrandstofcel met een gewicht van 3.501 – 4.250 kg (TTM).
  • Als deze voertuigen binnen Nederland rijden. Hierbij moet het voertuig binnen 100 kilometer van de vestiging van het bedrijf blijven waar het die dag vertrokken is. Hierbij moeten de arbeidstijden digitaal en op een fraudevrije wijze worden vastgelegd (b.v. boordcomputer).

• Voertuigen tussen de 3.501 t/m 7.500 kg (TTM):

Voertuigen of combinaties van voertuigen met een toegestane maximummassa van niet meer dan 7,5 ton die gebruikt worden voor het vervoer van materiaal, uitrusting of machines die de bestuurder nodig heeft voor de uitoefening van zijn beroep en die enkel binnen een straal van 100 km rond de vestigingsplaats van de onderneming worden gebruikt en op voorwaarde dat het besturen van het voertuig niet de hoofdactiviteit van de bestuurder is. 

Indien een bestuurder gebruik maakt van een van de bovenstaande vrijstellingen dan dient hij/zij zelf een goede administratie bij te houden van de rijtijden. Dit mag met een tachograaf maar ook handmatig. In uw administratie moeten de volgende gegevens beschikbaar zijn om aan te tonen dat de 12 uur rijtijd per week per voertuig (op basis van een 40-urige werkweek) niet overschreden wordt: 

• Datum
• Naam chauffeur
• Begin km-stand
• Begin tijdstip
• Eind km-stand
• Eind tijdstip
• Paraaf chauffeur

Bedrijven die gebruik kunnen maken van een uitzondering van de tachograafplicht zijn vrijgesteld van gebruik, installatie en onderhoud van de tachograaf. Als in het voertuig een digitale tachograaf aanwezig is, mag deze op out-of-scope gezet worden. Dit is een status in het menu van de digitale tachograaf waarmee deze handmatig kan worden uitgezet. 

Veelgestelde vragen over de tachograafplicht

Wat verandert er vanaf 1 juli 2026? 
Heb je een bedrijfswagen met een Toegestane Maximum Massa (TMM) van meer dan 2.500 kg? En verricht je met dit voertuig internationaal vervoer van goederen of cabotage? Dan moet jouw voertuig vanaf 1 juli 2026 een slimme tachograaf type 2 (SMT2) hebben. 

Tot 1 juli 2026 hoef je voor voertuigen met een toegestaan maximumgewicht tot en met 3.500 kg geen tachograaf te hebben. 

Zijn er uitzonderingen op de tachograafplicht? 
Er geldt een aantal uitzonderingen op de regel, waarbij er geen sprake is van tachograafplicht. Het snelst en eenvoudigst is het om de tool op de website van ILT hiervoor te gebruiken. Door de stappen te doorlopen, zie je of je tachograafplichtig bent of niet. 

Wat wordt verstaan onder ‘niet belangrijkste onderdeel’ van het werk? 
Over het algemeen wordt aangenomen dat rijden niet het belangrijkste onderdeel van je werk is als er minder dan 12 uren aan wordt besteed per week of als het maximaal 30 procent van het aantal uren dat per week wordt gewerkt bedraagt. De 12 uren zijn gebaseerd op een 40-urige werkweek. Verder is het van belang aan te tonen dat het rijden ondergeschikt moet zijn aan andere werkzaamheden die worden verricht. Je dient te onderbouwen dat het rijden niet het belangrijkste onderdeel is van het werk. 

Wat verandert er wanneer je met een voertuig of voertuigcombinatie tot maximaal 3.500 kg in Nederland rijdt? 
Dan verandert er niets. De nieuwe regelgeving gaat alleen over grensoverschrijdend goederenvervoer en cabotage, het vervoeren van goederen binnen één land door een bedrijf dat gevestigd is in een ander land. 

Waar kan ik vinden of ik moet voldoen aan de tachograafplicht? 
Op de website van ILT staan enkele vragen die je kunt doorlopen om te zien of de tachograafplicht van toepassing is. 

Waar kan ik alle (inter)nationale vrijstellingen terugvinden? 
Op de website van ILT staat een hiervan een overzicht. Je vindt daar altijd de actuele situatie. 

Als de tachograafplicht van toepassing is, moet ik me dan ook houden aan de regels over rij- en rusttijden? 
Dat klopt, de tachograaf voorziet op elektronische wijze in de registratie van de rij- en rusttijden. Het is dus belangrijk dat deze worden nageleefd, zodat er bij controle geen overtredingen worden gemeten. De regels over de rij- en rusttijden vind je op de website van de Rijksoverheid. 

Hoe zit het met de tachograafplicht bij een voertuig of voertuigcombinatie tussen de 3.500 en 7.500 kg maximaal toelaatbaar gewicht? 
Let op: onderstaande geldt zowel nationaal als internationaal.

Voor voertuigen of voertuigcombinaties tussen de 3.500 en 7.500 kg dient er een tachograaf te worden ingebouwd als commercieel vervoer met het voertuig wordt verricht.

Vrijstelling bij commercieel gebruik is mogelijk wanneer een bedrijf voldoet aan een aantal voorwaarden:

• de bestuurder rijdt niet meer dan 12 uur per week met de combinatie, en
• de bestuurder aan het werk gaat met de materialen, uitrusting of machines die hij meeneemt (denk aan een pechservicebedrijf dat zijn voertuig heeft ingericht als een werkplaats, en
• het voertuig blijft binnen een straal van 100 kilometer vanaf de vestigingsplaats van het bedrijf.
   

Wat is het voordeel van de slimme tachograaf? 
Een tachograaf registreert de rij- en rusttijden van een chauffeur. Ook legt een tachograaf de snelheid en afgelegde afstand van een voertuig vast. Een slimme tachograaf registreert ook automatisch grensovergangen. Hierdoor hoeven chauffeurs niet meer te stoppen bij de grens om een landcode handmatig in te voeren. 

Meer informatie: 
Neem contact op met Dennis Peeters, beleidsmedewerker kwaliteit, arbo & milieu: info@vaco.nl of (071) 568 69 70.